Brandonderzoek en het ontstaan van brand

Om brandonderzoek te kunnen uitvoeren is het belangrijk om te weten wat brand precies is. Brand is in feite een ongewild vuur. Bij brand ontstaat meestal schade maar er kunnen ook slachtoffers vallen. Daarom besteden bedrijven aandacht aan brandpreventie oftewel het voorkomen van brand. Helaas vinden er in Nederland toch nog steeds branden plaats.

Per jaar vallen er in Nederland ongeveer 80 doden door brand of een explosie. Daarnaast raken ongeveer 750 mensen gewond. Er vallen slachtoffers vanwege verschillende oorzaken. Men kan roekeloos hebben gehandeld, er kan sprake zijn van opzet, men kan niet op de hoogte zijn van de gevaren of men weet niet het niet hoe men met brandblusmiddelen moet omgaan en het gevaar moet beheersen.

Brandbare stoffen
We kennen de volgende brandbare stoffen.

  • Vaste stoffen. Dit zijn solide stoffen zoals hout, steenkool, textiel en papier.
  • Vloeistoffen. Dit zijn vloeibare stoffen zoals aardolie, benzine, ethanol en vloeibaar aardgas.
  • Gassen. Dit zijn gasvormige stoffen zoals aardgas, waterstof en methaan.

De aanwezigheid van brandbare stoffen is een belangrijke factor voor een brand maar er zijn meer factoren nodig om een brand te laten ontstaan. Dit wordt duidelijk in de branddriehoek. De aanwezigheid van een van de hierboven genoemde brandstoffen is een voorwaarde voor een brand. Daarnaast dient er uiteraard een ontstekingstemperatuur aanwezig te zijn en voldoende zuurstof. Door één van deze factoren weg te nemen kan men het gevaar voor brand verkleinen of de brand doven.

Het vlampunt van een chemische stof is de laagste temperatuur waarbij de stof nog genoeg damp afgeeft om tot ontbranding te kunnen komen wanneer hij in contact komt met een ontstekingsbron.

Het vlampunt moet niet worden verward met de zelfontbrandingstemperatuur. Dat is de temperatuur waarbij een damp/lucht-mengsel spontaan tot ontbranding komt.

Het vlampunt is kenmerkend voor de kans dat er door een vonk of een gloeiend voorwerp brand ontstaat.

Branddriehoek en brandvierhoek
Voor het laten ontstaan van een brand zijn een drietal aspecten nodig. Zoals hierboven genoemd dient er een brandbare stof aanwezig te zijn. Daarnaast is zuurstof nodig en is er een ontstekingstemperatuur nodig om de brandbare stof aan te steken.

Er wordt ook wel gesproken van een brandvierhoek als men de factor ontstekingstemperatuur heeft vervangen door de factor energie en daarnaast de factor mengverhouding toevoegt. Er moet namelijk een bepaalde mengverhouding aanwezig zijn tussen zuurstof en brandbare stoffen. Dit treft men onder andere aan bij mengsels van brandbare gassen. Als er te weinig zuurstof is zal de brand niet ontstaan en als er te weinig brandbare stof is zal er ook geen brand ontstaan of slechts een korte brand.

Blussen van branden gaat door het wegnemen van ėėn of meer van deze factoren:

  • Als er geen brandstof meer is, zal de brand doven. De brandstof kan op natuurlijke manier verdwijnen, doordat het vuur alles verbrand heeft, of kunstmatig, door het mechanisch of chemisch verwijderen van de brandstof van het vuur.  Ook is scheiding de basis van de meeste tactieken om grote branden te blussen.
  • Zuurstof kan verwijderd worden door de brand te smoren met een bijvoorbeeld van een AFFF-blusser, koolzuurblusser of halon-installatie. Een kaarsendover werkt ook doordat de vlam alle zuurstof verbrandt.
  • Als laatste kan de temperatuur verlaagd worden. Bijvoorbeeld met water. Water heeft een groot koelend effect doordat het bij het verdampen veel energie opneemt. Hiernaast verdringt de gevormde stoom de zuurstof.
%d bloggers liken dit: